Ik studeer geneeskunde omdat ik mensen wil helpen en omdat ik al jaren droom van een toekomst als arts. Een toekomst waarin ik met kennis, inzet en verantwoordelijkheid het verschil kan maken voor patiënten. Maar hoe dichter ik dat beroep nader, hoe meer ik mij afvraag in welke wereld ik straks zal werken. Het beeld dat ik vandaag zie, stemt weinig hoopvol. Kunnen we het tij nog keren?

Als arts in opleiding volg ik de medisch politieke actualiteit op de voet. En die actualiteit is allesbehalve geruststellend. Het huidige gezondheidsbeleid voelt niet als hervormen, maar als afbouwen. Wat mij het meest zorgen baart, is hoe de arts door het beleid van minister Vandenbroucke steeds meer wordt gereduceerd tot uitvoerder van maatregelen waar hij nauwelijks inspraak in heeft.

De recente RIZIV-begroting was een klap. Een budget van 47 miljard lijkt geruststellend, tot je ziet wie precies moet inleveren. Van de 471 miljoen aan besparingen komt 145,6 miljoen rechtstreeks van artsen. En daarbovenop verwacht de minister nog eens 62 miljoen extra vanaf 2026, plus een inhouding van 16 miljoen op de indexering van de honoraria.

Dit zijn geen abstracte cijfers. Het zijn middelen om zorg te verlenen, studenten op te leiden, infrastructuur te onderhouden en personeel correct te betalen. Artsen moeten inleveren terwijl de druk stijgt en de kosten blijven toenemen.

Orthopedie toont hoe scheef het loopt. Na eerdere forse inspanningen wordt de sector opnieuw geviseerd. Rug- en kniechirurgie worden aangepakt en de operatiehulp wordt zelfs uit de nomenclatuur geschrapt. Iedereen begrijpt wat dit betekent voor kwaliteit, toegankelijkheid en motivatie.

Intussen blokkeren ziekenfondsen elke aanpassing van het remgeld terwijl hun inkomsten blijven stijgen. Dat botst met de realiteit waarin artsen almaar meer moeten slikken om de begroting te redden. Wie de zorg duurzaam wil houden, moet durven erkennen dat een beperkte verhoging van het remgeld deel van de oplossing kan zijn. Geen populaire boodschap, wel een eerlijke.

Tijdens mijn stages werd één ding pijnlijk duidelijk: artsen doen meer papierwerk dan geneeskunde. Volgens Bvas gaat 35 procent van hun tijd op aan administratie. Dat betekent minder consultaties, minder onderzoek, minder opleiding en vooral langere wachttijden. Documentatie is belangrijk, maar wat ik zag is een systeem dat niemand helpt. Het maakt artsen moedeloos en benadeelt patiënten.

Een eerste grote hervorming moet hier starten: minder ballast en meer tijd voor zorg. Dat is de eenvoudigste manier om kwaliteit te winnen zonder extra middelen.

Het beangstigt me vooral hoe snel de professionele vrijheid erodeert. Richtlijnen zijn nodig, maar mogen het klinisch inzicht niet verdringen. Toch schuiven we steeds verder die richting uit. Zorg wordt herleid tot modellen, schema’s en parameters. De arts voert uit wat boven hem wordt beslist, met te weinig ruimte voor het individuele verhaal van de patiënt.

Ik vraag mij af hoe onafhankelijk ik straks nog zal kunnen werken. En hoe lang een beroep dat steeds minder vrijheid geeft vol te houden is zonder de ziel uit de geneeskunde te halen.

Als de minister echt een toegankelijke en sterke gezondheidszorg wil, moet de heksenjacht op artsen stoppen. Vooral het viseren van niet-geconventioneerde artsen is schadelijk en polariserend. Wat me vooral stoort, is dat inhoudelijke gesprekken met artsen en specialisten systematisch worden vermeden. Dat toont een gebrek aan respect en een angst om echte argumenten te horen.

Artsen, huisartsen, specialisten in opleiding en studenten staan klaar met oplossingen. We zijn niet tegen hervormen. Integendeel. Maar hervormen kan alleen samen, niet tegen elkaar.

Ik koos voor geneeskunde om mensen te helpen. Maar als het beleid zo blijft evolueren, vrees ik dat mijn generatie geen artsen meer zal vormen, maar uitvoerders van een systeem dat zichzelf ondergraaft. Ik hoop dat het nog niet te laat is om dat tij te keren.