Een sterk staaltje onderzoeksjournalistiek van Het Laatste Nieuws brengt voor het eerst het totale vermogen van de ziekenfondsen in kaart. Door tientallen jaarrekeningen te koppelen en verborgen structuren bloot te leggen, bevestigt en vervolledigt HLN wat we eerder al in Medi-Sfeer en De Specialist blootlegden. De Belgische ziekenfondsen beschikken over een gigantisch financieel vermogen.

Samen beheren de vijf grootste ziekenfondsen bijna 6,1 miljard euro, berekende HLN. Meer dan 5,2 miljard daarvan zit in beleggingen, van obligaties tot aandelenportefeuilles. Nog eens 350 miljoen staat op zichtrekeningen en kan onmiddellijk worden ingezet. Daarnaast bezit de sector bijna een half miljard euro aan vastgoed. Dat gaat van kantoren en zorgcentra tot winkels, hotels en vakantieverblijven, soms tot ver buiten België.

De Christelijke Mutualiteit heeft hotels in Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk. Solidaris bezit via constructies een belang in een kasteelhotel in Dinant, en andere fondsen hadden lange tijd vakantiedomeinen aan de kust of in het buitenland. Via een vzw heeft CM bovendien een stevig belang in een Poolse keten van zorgwinkels en apotheken.

Die spreiding is het resultaat van drie inkomstenstromen die samen een stevig financieel fundament vormen. De jaarlijkse overheidstoelage voor de verplichte verzekering, in 2024 goed voor ruim 1,2 miljard euro, blijft de basis van hun werking. 

De aanvullende verzekering levert jaarlijks meer dan 900 miljoen euro aan lidgelden op, waarvan telkens een aanzienlijk overschot blijft staan. De meest winstgevende tak blijft de verkoop van hospitalisatie- en tandverzekeringen. Die brachten in het laatste boekjaar 1,1 miljard euro aan premies op, met een winst van 335 miljoen euro die wordt toegevoegd aan wettelijke reserves.

Binnen dit geheel is de CM veruit de grootste speler. Met 2,4 miljard euro aan vermogen steekt ze de andere fondsen duidelijk voorbij. Ook in vastgoed is CM de grootste eigenaar. Solidaris en Helan bouwen eveneens stevige reserves op, al is het vermogen van Solidaris door verwevenheid met andere organisaties minder scherp af te lijnen.

Wat overeind blijft, is dat alle ziekenfondsen hun financiële basis jaar na jaar versterken en steeds vaker investeren in activiteiten die buiten hun klassieke opdracht vallen, zoals digitale zorg, vastgoed en commerciële diensten.

Deze nieuwe cijfers sluiten mooi aan bij het beeld dat we de voorbije maanden in Medi-Sfeer en De Specialist hebben geschetst. In het interview met professor Stan Politis (VBS) werd al duidelijk hoe de groei van het ziekenfondsvermogen de verhoudingen in de zorg beïnvloedt. Politis toonde haarscherp aan hoe de ziekenfondsen hun miljardenkapitaal vergroten door supplementen en remgeld te beperken. 

Het onderzoek van HLN legt nu voor het eerst bloot hoe omvangrijk het totale vermogen van de ziekenfondsen werkelijk is.

Lees ook:

> N-VA wil debat over ziekenfondsen heropenen na onthullingen over hun miljardenvermogen

> “Ziekenfondsen vergroten hun miljardenkapitaal door supplementen en remgeld te beperken”