Tuberculose (TBC) blijft een relevante en toenemende uitdaging voor de volksgezondheid in België. In 2024 werden 950 nieuwe gevallen geregistreerd, wat een stijging van zowat 10% betekent ten opzichte van 2023. De incidentie bedraagt nationaal 8,1–8,2 per 100.000 inwoners, met een uitgesproken hogere last in Brussel (22,4/100.000 of ongeveer drie keer het nationaal gemiddelde).
BELTA (1) en Damiaanactie waarschuwen naar aanleiding van Wereldtuberculosedag op 24 maart dan ook voor de gevolgen van besparingen in de gezondheidszorg en de sociale hulpverlening. TBC treft in België disproportioneel kwetsbare populaties (armoede, instabiele huisvesting, beperkte toegang tot zorg). Structurele barrières leiden tot vertraagde diagnose, suboptimale therapietrouw en verhoogd transmissierisico. Recente afbouw van laagdrempelige zorginitiatieven en mobiele consultaties in Brussel kan deze problemen versterken en mogelijk tot diagnostische vertraging leiden bij naar schatting tot 10% van de patiënten.
Diagnose, behandeling en therapietrouw
Hoewel effectieve behandelingen beschikbaar zijn, blijft therapietrouw een cruciale determinant voor genezing en het voorkomen van resistentieontwikkeling. Onvolledige behandeling verhoogt zowel mortaliteit als het risico op transmissie van (multi)resistente stammen.
Data uit Brusselse programma’s (BELTA, met steun van Damiaanactie) tonen dat intensieve sociale begeleiding (incl. huisvesting, voedselhulp en psychosociale ondersteuning) significant bijdraagt aan behandeluitkomsten. In deze setting wordt een behandelsucces van ongeveer 85% bereikt, met in sommige cohorten tot 100%. Dat onderstreept het belang van een geïntegreerde bio-psycho-sociale aanpak naast louter medische interventies.
Beleidsimplicaties
Besparingen in gezondheidszorg en sociale ondersteuning vormen een direct risico voor:
- vroegtijdige opsporing (screening en contactonderzoek),
- zorgtoegankelijkheid
- continuïteit en opvolging van behandeling.
Een duurzame TBC-controle vereist daarom:
- versterking van laagdrempelige diagnostiek en actieve case finding,
- gegarandeerde toegang tot volledige behandeling,
- structurele integratie van sociale ondersteuning in zorgtrajecten,
- aandacht voor internationale epidemiologische evoluties.
Structurele investeringen blijven noodzakelijk om eerdere vooruitgang niet te ondermijnen.
(1) BELTA (Belgian Lung and Tuberculosis Association) is de koepelorganisatie van Respiratoire Gezondheid en FARES (Fonds des Affections Respiratoires).
