Het RIZIV heeft maandag zijn strategisch plan Appropriate Care voor 2026 en 2027 voorgesteld. Met het meerjarenplan wil het instituut de kwaliteit en toegang tot zorg voor patiënten verbeteren en tegelijk gezamenlijke middelen verantwoord inzetten door onnodige kosten te vermijden. Volgens het RIZIV zijn die doelstellingen niet onverenigbaar en moet het plan bijdragen tot een gezondheidszorg die kwaliteit, gelijkheid, toegankelijkheid en verantwoordelijkheid combineert.
“De juiste zorg op het juiste moment, door de juiste zorgverlener, aan een correcte prijs voor de patiënt en de samenleving”: dat is de ambitie van Appropriate Care. Het RIZIV ziet doelmatige zorg als een essentiële hefboom in een context van stijgende zorgbehoeften en een noodzaak om beschikbare middelen verantwoord in te zetten.
“Appropriate Care betekent niet minder zorg aanbieden of terugbetalen, maar ervoor zorgen dat elke behandeling echte waarde oplevert voor de patiënt, onder de best mogelijke omstandigheden en dat zorg toegankelijk blijft, in elke betekenis van het woord. Deze aanpak is essentieel als we zowel de kwaliteit van de zorg als de duurzaamheid van ons gezondheidszorgsysteem willen garanderen”, zegt Pedro Facon, administrateur-generaal van het RIZIV.
Volgens het RIZIV moet elke patiënt zorg kunnen krijgen die hen echt een voordeel biedt, op het meest geschikte moment en door een professional met de vaardigheden die het best aansluiten bij de behoeften. Die benadering steunt op de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens om relevante praktijken te bevorderen en zorgprofessionals te ondersteunen met de juiste data en hulpmiddelen.
Het plan vertrekt van vaststellingen die volgens het RIZIV goed gedocumenteerd zijn. Belgische en internationale studies tonen aan dat bij een aanzienlijk deel van de zorg de relevantie in twijfel kan worden getrokken of de klinische meerwaarde beperkt is. Tegelijk krijgt een aanzienlijk deel van de patiënten geen noodzakelijke zorg en bestaan er significante verschillen in zorgpraktijken die niet kunnen worden verklaard door relevante klinische of contextuele verschillen.
Het plan voor 2026-2027 steunt op vier complementaire assen. Twee daarvan zijn operationeel. Een eerste as richt zich op het verminderen van zorg met lage toegevoegde waarde. Het RIZIV wil het gebruik terugdringen van onderzoeken, behandelingen en interventies waarvan de klinische waarde laag of onvoldoende bewezen is en tegelijk zorg bevorderen die gebaseerd is op de best mogelijke wetenschappelijke evidentie.
Een tweede operationele as wil ongerechtvaardigde praktijkvariaties verminderen. Waarom bepaalde behandelingen in sommige arrondissementen veel vaker voorkomen dan in andere, is volgens het RIZIV niet altijd te verklaren door de specifieke behoeften van patiënten. Dergelijke verschillen kunnen wijzen op minder geschikte praktijken. Het instituut onderzoekt die variaties al meerdere jaren en publiceert zijn analyses onder meer via gezondbelgie.be. Specifieke indicatoren laten zorgprofessionals toe hun praktijk te vergelijken met erkende wetenschappelijke aanbevelingen en die waar nodig aan te passen.
Daarnaast bevat het plan twee transversale assen. Zo wil het RIZIV het gebruik van beschikbare gegevens versterken door meer bruikbare informatie op een toegankelijke manier ter beschikking te stellen. Via het portaal ProGezondheid hebben zorgverleners vandaag al toegang tot dynamische statistieken over zorg die zij hebben verleend of voorgeschreven binnen de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging. Het plan moet de beschikbare gegevens de komende jaren verder uitbreiden en het gebruik ervan vereenvoudigen.
Volgens het RIZIV moet dat de transparantie bevorderen, de zelfevaluatie van zorgverleners stimuleren en hun betrokkenheid bij het verbeteren van de doelmatigheid van de zorg versterken.
De vierde as betreft de ontwikkeling van een duidelijke governance-structuur. Die moet prioriteiten helpen vastleggen en de coördinatie van bestaande initiatieven rond appropriate care verzekeren. De uitvoering van de strategie zal worden geleid door de toekomstige Commissie Appropriate Care, in nauwe samenwerking met de FOD Volksgezondheid, Sciensano, het KCE, de ziekenfondsen en de zorgsector.
Met het meerjarenplan bevestigt het RIZIV zijn ambitie om te evolueren van een logica die vooral gericht is op het volume van activiteiten naar een meer waardegerichte benadering van gezondheidszorg. Die aanpak moet keuzes rond de toewijzing van middelen binnen de verzekering voor geneeskundige verzorging onderbouwen en bijdragen aan een efficiënter en rechtvaardiger gezondheidssysteem voor patiënten.
Het plan sluit ook aan bij de gezondheidsdoelstellingen, waarbij twee transversale doelstellingen centraal staan: de efficiëntie van de zorg verhogen door grote, onverklaarbare verschillen in medische praktijken weg te werken en het delen en gebruik van data verder te versterken.
> Lees het volledige rapport
