De federale overheid test een systeem van financiering per uur in de thuisverpleging als mogelijk alternatief voor het huidige prestatiegerichte financieringsmodel. Dat blijkt uit het antwoord van minister Vandenbroucke op een vraag van Irina De Knop in de Kamercommissie Gezondheid van 10 maart. Het proefproject moet nagaan of zorg aan huis beter kan worden georganiseerd wanneer niet afzonderlijke handelingen, maar de effectief bestede tijd bij een patiënt centraal staat.

Vandaag wordt thuisverpleging in België grotendeels gefinancierd via een systeem van prestaties. Verpleegkundigen krijgen daarbij een vergoeding per uitgevoerde handeling, zoals wondzorg, injecties, medicatietoediening of andere technische verstrekkingen. Dat model sluit goed aan bij acute en duidelijk afgebakende zorg, maar wordt volgens veel zorgverleners minder geschikt wanneer patiënten langdurige en complexe zorg nodig hebben.

Van handelingen naar tijd

Het proefproject onderzoekt daarom een alternatief model waarbij zorgteams worden vergoed op basis van de tijd die zij effectief besteden aan patiënten. Dat kan bijvoorbeeld gaan om verzorging, observatie, overleg met andere zorgverleners of begeleiding van patiënten en mantelzorgers.

Voorstanders stellen dat een financiering per uur beter aansluit bij de realiteit van thuiszorg. Zeker bij oudere patiënten of mensen met chronische aandoeningen bestaat een belangrijk deel van de zorg uit opvolging, coördinatie en begeleiding. Die activiteiten nemen tijd in beslag, maar worden in een klassiek prestatiemodel niet altijd volledig vergoed.

Impact op organisatie van zorg

Het proefproject moet duidelijk maken welke gevolgen een dergelijk systeem heeft voor de organisatie van thuisverpleging. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de werkdruk voor verpleegkundigen, de administratieve lasten en de mogelijke impact op de kwaliteit van de zorg.

Ook voor artsen kan een dergelijke hervorming relevant zijn. Thuisverpleegkundigen spelen een belangrijke rol in de opvolging van patiënten buiten het ziekenhuis en staan vaak in nauw contact met huisartsen. Wanneer meer tijd wordt voorzien voor zorgcoördinatie, kan dat de samenwerking tussen verpleegkundigen, huisartsen en andere eerstelijnszorgverleners versterken.

Breder debat over zorgfinanciering

Het proefproject past in een bredere discussie over de manier waarop gezondheidszorg wordt gefinancierd. “We willen nagaan of een andere financieringslogica beter kan aansluiten bij de realiteit van zorg aan huis,” stelde minister Vandenbroucke in de commissie.

Het debat over alternatieve financieringsmodellen in de thuisverpleging speelt ook tegen de achtergrond van fraudezaken in de sector. Zo kwam de thuisverpleging recent onder de aandacht door de fraudezaak rond thuisverpleegkundige Stefanie Sander uit Houthulst, die de kwetsbaarheid van het prestatiegerichte systeem opnieuw op de agenda zette.

De resultaten van het proefproject moeten uiteindelijk duidelijk maken of uurfinanciering een haalbaar alternatief kan vormen voor de huidige prestatiegebaseerde financiering in de thuisverpleging en of het model kan bijdragen tot een betere organisatie van zorg aan huis.