De niet-planbare zorg dreigt te imploderen als niet snel bijkomende maatregelen worden genomen voor de noodnummers 1733 en 112. Daarvoor waarschuwen huisartsenorganisaties woensdag in een open brief aan minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin. Hoewel zij de inspanningen erkennen om 1733 structureel goed te laten functioneren, noemen zij het weekend van 26 tot 28 juni "catastrofaal" en vragen zij dringende noodmaatregelen.
"Hoewel het werkveld de inspanningen erkent om 1733 structureel goed te laten functioneren, kunnen we nu niet anders dan aan de alarmbel trekken na een catastrofaal weekend op 26-28 juni 2026 waarbij patiënten simpelweg niet binnenraakten bij 1733 en er zelfs wachttijden van tien minuten en meer optraden bij het noodnummer 112", schrijven de organisaties.
Volgens de brief waren de gevolgen "desastreus". Levensbedreigende en andere ernstige zorgsituaties werden niet tijdig ondervangen, spoeddiensten kregen extra eerstelijnspathologie te verwerken, zorg- en onthaalpersoneel werd geconfronteerd met een vloedgolf van klachten en agressie, ongeruste patiënten probeerden hun huisarts privé te bereiken en in sommige gevallen kon pas na uren via 1733 een arts worden bereikt om een overlijden vast te stellen.
Ook de communicatie over de problemen verliep volgens de auteurs gebrekkig. Ondanks de omvang van de problemen werd geen noodtoestand uitgeroepen om extra operatoren op te vorderen. Sommige wachtposten ontvingen bovendien urenlang geen XML-berichten van de noodcentrales, terwijl patiënten meldden dat de verbinding na lang wachten werd verbroken.
Volgens de organisaties sleept het tekort aan operatoren al jaren aan, met langere wachttijden en een dalende kwaliteit van de triage tot gevolg. Zij verwijzen naar de jaarcijfers van 1733, waaruit volgens hen blijkt dat steeds minder oproepen als ernstniveau N8 worden gecategoriseerd en steeds meer huisbezoeken worden toegekend.
De volledige Waalse bevolking en ongeveer 40% van de Vlamingen zijn volgens de brief afhankelijk van deze dienstverlening. De overige Vlaamse en Brusselse huisartsenwachtposten zijn nog niet aangesloten op de noodcentrales. De gevolgen treffen volgens de auteurs ook spoeddiensten, woonzorgcentra en andere zorgactoren. "Het grootste slachtoffer is de patiënt, die niet altijd de meest gepaste zorg krijgt."
Dat tijdens het betrokken weekend een hittegolf, festivals en dreigend noodweer samenvielen, kan volgens de organisaties geen excuus zijn. Zij verwijzen naar de 1733-data van de zomer van 2025, waaruit blijkt dat vrijwel elk zomerweekend wordt gekenmerkt door een zeer hoge belasting. "Het volledige systeem kraakte afgelopen weekend echter zo hard dat tijdelijke bijkomende maatregelen noodzakelijk zijn om een volledige implosie van de niet-planbare zorg in de nabije toekomst te vermijden. Snelle noodmaatregelen voor 1733 en 112 zijn dan ook cruciaal."
De brief besluit met een oproep aan beide ministers en de federale regering. "Zorgverleners verdienen het niet om met agressie en onterechte imagoschade geconfronteerd te worden omdat een systeem niet werkt. Belangrijker nog: achter elke gemiste oproep schuilt een patiënt die recht heeft om tijdig gehoord en geholpen te worden. Wij vragen u beiden om samen met uw voltallige regering snel en daadkrachtig op te treden."
> Lees de brief
Lees ook:
> Noodweer : Aantal oproepen naar noodcentrales lag uitzonderlijk hoog (Quintin)
> Ongeziene oversterfte van 39 procent vastgesteld tijdens afgelopen hittegolf
> Hitte : Wachttijd bij 112 liep vorig weekend op tot 10 minuten: "Veel te lang", zegt Vandenbroucke
