De eerste signalen van Parkinson zijn al zichtbaar tijdens de slaap. Onderzoek aan de UAntwerpen moet de link verder duidelijk maken tussen een verstoorde REM-slaap en de ziekte zelf. Morgen/zaterdag is het Wereld Parkinsondag.
"Veel patiënten met de ziekte van Parkinson kampen met slaapproblemen", zegt doctoraatsonderzoeker Kaat Colman. "Maar zulke klachten treden op lang voor de eerste zichtbare symptomen."
Parkinson is wereldwijd de tweede meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening. In België leven naar schatting ongeveer 50.000 mensen met de aandoening. "Hoewel Parkinson geassocieerd wordt met motorische symptomen zoals beven, treden er al veel eerder andere signalen op", gaat Colman verder. "Bijvoorbeeld een verminderde reukzin, geheugenproblemen of depressieve klachten. Een van de vroegste mogelijke waarschuwingssignalen is een verstoorde slaap."
Vooral de REM-slaap zou een belangrijke rol spelen. Dat is een fase tijdens de slaap waarin mensen intens dromen. Bij sommige patiënten is die slaaptoestand zo ontregeld dat ze hun dromen fysiek uitvoeren door te schoppen, slaan of roepen - ook bekend als een REM-slaapgedragstoornis. "Opvallend is dat meer dan 90 procent van de mensen met zo'n stoornis later Parkinson of een verwante aandoening ontwikkelt", zegt Colman. "Slaap is dus niet alleen een symptoom, maar ook een krachtige voorspeller. In ons slaapcentrum kunnen we subtiele verstoringen in de REM-slaap meten, afwijkingen die veel minder uitgesproken zijn dan bij een REM-slaapgedragstoornis."
Het onderzoek van Colman moet achterhalen of minieme veranderingen in de slaap echt gelinkt kunnen worden aan de vroege fase van Parkinson. Als er een verband bestaat, kunnen artsen de ziekte mogelijk detecteren nog voor er merkbare symptomen of hersenschade optreden. "Dat is cruciaal, want vandaag wordt Parkinson vaak pas vastgesteld wanneer er al hersenschade is", besluit Colman. "De aantasting is onomkeerbaar. Als we vroeger kunnen ingrijpen, kunnen we de ziekte behandelen op een moment waarop we het meeste impact hebben."
