Onderzoekers van het VIB en de Vrije Universiteit Brussel (VUB) werken aan een nieuwe strategie voor de behandeling van chronische immuun- en ontstekingsziekten. Dat meldt het VIB in een persbericht. De aanpak moet de natuurlijke remmechanismen van het afweersysteem versterken zonder de volledige immuunrespons te onderdrukken. De onderzoeksresultaten vormen ook de basis voor de oprichting van de spin-off Allosteris.

Professor Jan Steyaert en zijn team ontwikkelen binnen het DUAL-PAM-project een nieuwe klasse geneesmiddelen die uitsluitend de natuurlijke remmechanismen van het afweersysteem versterken. Volgens het VIB verschilt die aanpak van de huidige behandelingen, die het afweersysteem vaak in zijn geheel onderdrukken om chronische ontstekingen af te remmen.

"De bestaande geneesmiddelen werken vaak als een noodrem die het volledige afweersysteem onderdrukt. Dat helpt tegen de ontsteking, maar maakt patiënten ook kwetsbaarder voor andere aandoeningen en infecties", luidt het.

De nieuwe moleculen zijn ontworpen om uitsluitend de natuurlijke remmechanismen van het afweersysteem te versterken op de plaatsen waar de ontsteking actief is. Daardoor zou de rest van het afweersysteem normaal kunnen blijven functioneren.

Het onderzoek krijgt daarvoor bijkomende Europese steun. Na een ERC Advanced Grant in 2024 en een eerste ERC Proof of Concept-beurs in 2025 werd het project in 2026 geselecteerd voor een tweede ERC Proof of Concept-financiering.

Met die bijkomende middelen zal het onderzoeksteam de technologie voor het eerst buiten de proefbuis evalueren. De onderzoekers zullen nagaan of de methode werkt op menselijke cellen en de werking testen in levende organismen bij specifieke immuunziekten. Daarnaast zullen ook varianten worden onderzocht die gelijktijdig twee verschillende biologische remmechanismen activeren.

Volgens het VIB moeten die studies aantonen dat de technologie ook buiten het laboratorium werkt. Ze moeten tegelijk het startschot vormen voor Allosteris, een nieuwe spin-off die de technologie verder wil ontwikkelen met het oog op toekomstige toepassingen bij patiënten met chronische immuun- en ontstekingsziekten.

"Ons uiteindelijke doel is een veiligere en veel doelgerichtere behandeling voor miljoenen mensen met chronische immuunziekten, zonder de zware bijwerkingen van de huidige geneesmiddelen", besluit professor Jan Steyaert in het persbericht.