Hoe kon een arts gedurende meerdere jaren op grote schaal valse zorgfacturen indienen, goed voor miljoenen euro's aan onterecht geïnde middelen uit de sociale zekerheid, en daarbij RIZIV-nummers van verpleegkundigen gebruiken zonder medeweten van de betrokken zorgverleners? Die vraag stond woensdag centraal in de commissie Sociale Zaken van de Kamer. Verschillende Kamerleden ondervroegen minister Frank Vandenbroucke over de tekortkomingen die deze zaak aan het licht bracht. De minister herinnerde eraan dat het gerechtelijk onderzoek nog loopt, maar lichtte tegelijk maatregelen toe die de fraudebestrijding moeten versterken. 

Irina De Knop (Anders) sprak van "bijzonder zware en verwerpelijke fraude", die "niet alleen de sociale zekerheid schaadt, maar ook het vertrouwen in ons zorgsysteem aantast". Zij stelde vragen bij het feit dat RIZIV-nummers van zorgverleners lange tijd konden worden misbruikt zonder dat de betrokkenen daarvan automatisch op de hoogte werden gebracht. Ook vroeg zij hoe het mogelijk was dat na eerdere vaststellingen van fraude nieuwe vennootschappen konden worden opgericht en opnieuw konden factureren. 

Kathleen Depoorter (N-VA) plaatste het dossier in het bredere kader van de fraudebestrijding. Zij wilde weten welke concrete maatregelen binnen het fraudeplan momenteel worden uitgerold om fraude effectiever te voorkomen en op te sporen, hoe de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de verschillende bevoegde diensten wordt georganiseerd en op welke manier de regering de uitvoering en effectiviteit van het plan zal opvolgen en evalueren. 

Ook Isabelle Hansez (Les Engagés) wees op "zorgwekkende tekortkomingen in ons controlesysteem". Volgens haar toont de zaak aan dat niet alleen sancties belangrijk zijn, maar ook vroegtijdige detectie, een goede coördinatie tussen administratieve en gerechtelijke diensten en maatregelen om te vermijden dat geschorste zorgverleners via nieuwe structuren hun activiteiten kunnen hervatten. "De geloofwaardigheid van ons systeem berust op een duidelijke vereiste: nultolerantie voor misbruiken, maar ook een reële doeltreffendheid van de controles", verklaarde zij. 

In zijn antwoord noemde Frank Vandenbroucke de zaak "een klaarblijkelijk schandalig misbruik van ons systeem door één individu". "Dat is onaanvaardbaar en ondermijnt niet alleen de financiële draagkracht van de sociale zekerheid, maar brengt ook reputatieschade toe aan de grote meerderheid van zorgverleners die hun werk elke dag correct en integer uitvoeren", stelde hij. 

Volgens de minister legt het dossier ook een structureel probleem bloot. "Het gaat bovendien om misbruik van een systeem dat oorspronkelijk werd opgezet om de oprichting van structuren voor verpleegkundige zorgverlening te vergemakkelijken. De vastgestelde tekortkomingen moeten daarom structureel worden aangepakt." 

Frank Vandenbroucke benadrukte dat hij wegens het lopende onderzoek niet op de inhoud van de zaak kon ingaan. Het arbeidsauditoraat wil het onderzoek volgens hem tegen het einde van het jaar afronden. De minister verwees vervolgens naar het antifraudeplan 2026-2030, dat in totaal 51 acties omvat. 

Een eerste maatregel betreft een grotere zichtbaarheid voor patiënten van alles wat in het kader van gezondheidszorg op hun naam wordt aangerekend via de portalen van de ziekenfondsen. Daarnaast moet de aanrekening van niet-uitgevoerde prestaties moeilijker worden door de progressieve verplichte elektronische verificatie van de identiteit van de patiënt als voorwaarde voor betaling. Bij tandartsen die de elektronische derdebetalersregeling toepassen is die controle sinds februari facultatief. Vanaf oktober 2026 wordt zij verplicht in de tandheelkunde en nadien uitgebreid naar alle zorgverleners die rechtstreeks contact hebben met patiënten, waaronder artsen en kinesitherapeuten. 

De minister verwees ook naar de mogelijkheid om het RIZIV-nummer van veelplegers van fraude op te schorten. Tegelijk erkende hij dat die maatregel op zichzelf in deze zaak niets zou hebben veranderd. Belangrijker achtte hij het verplichte gebruik van ProGezondheid en eMandate, evenals de aanpak van risico's bij groepsfacturatie. "Zo moeten de zorgverleners kunnen zien wat op hun naam wordt aangerekend en mag niemand zonder medeweten aan een groepering worden toegevoegd", vatte hij samen. 

Volgens Frank Vandenbroucke werden voor alle 51 acties van het plan duidelijke en meetbare indicatoren vastgelegd. De voortgang zal twee keer per jaar worden geëvalueerd door de Commissie Antifraude. Daarnaast wordt de samenwerking verder versterkt tussen de Dienst voor Geneeskundige Evaluatie en Controle (DGEC), de verzekeringsinstellingen, het InterMutualistisch Agentschap, de datacel van het RIZIV en het arbeidsauditoraat. 

> Lees hier de volledige vraag

Lees ook:
> Dokter "fraudeert" met 5 miljoen euro valse facturen
> Riziv drijft strijd op tegen fraude door zorgverleners