Dankzij hitteactieplannen in verschillende Europese landen zijn er tot duizenden Europese levens gespaard gebleven tijdens de extreme hittegolven voorbij decennia. Dat blijkt uit een grootschalige internationale studie waar ook de Vrije Universiteit Brussel (VUB) aan deelnam. Het onderzoek analyseerde dagelijkse temperatuur- en sterftecijfers van 102 regio's in 14 Europese landen over bijna dertig jaar.
De studie werd geleid door Aleš Urban (Czech University of Life Sciences Prague) en Veronika Huber (Doñana Biological Station, CSIC), en kwam tot stand dankzij een brede internationale samenwerking. VUB-professor en klimaatwetenschapper Wim Thiery nam deel aan het onderzoek, gepubliceerd in het wetenschappelijke vaktijdschrift Environmental Research Letters.
Uit het onderzoek blijkt dat hitteactieplannen in verschillende Europese lidstaten tot wel duizenden mensen voor de dood hebben kunnen behoeden. Dergelijke plannen omvatten doorgaans vroegtijdige waarschuwingssystemen, gerichte publiekscommunicatie, bescherming van kwetsbare bevolkingsgroepen en aanpassingen binnen de gezondheidszorg.
Daling van ruim 25% in oversterfte
"Onze resultaten leveren duidelijk bewijs dat hitteactieplannen doeltreffende instrumenten zijn voor de volksgezondheid," zegt hoofdauteur Aleš Urban. "Gemiddeld zagen we een daling van meer dan 25%t in oversterfte tijdens extreme hitte na de invoering van deze plannen."
Dat komt neer op 1,8 minder sterfgevallen per 100.000 inwoners per jaar, in tegenstelling tot een situatie zonder hitteactieplannen. Dat betekent dat meer dan 14.000 levens werden gered in de onderzochte regio's", aldus de wetenschappers. "Dankzij state-of-the-art statistische methoden en een unieke, grootschalige internationale databank levert deze studie het sterkste bewijs tot nu toe voor de effectiviteit van hitteactieplannen", duidt Antonio Gasparrini, professor biostatistiek aan de London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM).
De studie onderstreept dat hitteactieplannen een onmisbaar onderdeel vormen van bredere klimaatadaptatiestrategieën. "Met de verwachte toename in frequentie en intensiteit van hittegolven door klimaatverandering, tonen onze bevindingen aan hoe cruciaal het is om hitteactieplannen centraal te stellen in het Europese klimaatadaptatiebeleid", besluit Wim Thiery.
Referentie
Urban A, Huber V, Henry S, Plaza N P, Tušlová L, Dasgupta S, Masselot P, Cvijanovic I, Mistry M, Pascal M, De’Donato F K, Di Napoli C, Gosling S N, Kohnova S, Kysely J, Lüthi S, Pau L-F, Ragettli M S, Ruuhela R, Ryti N, Silva S P, Zemah Shamir S, Thiery W, Vicedo-Cabrera A M, Wieczorek J, Sera F, Armstrong B & Gasparrini A (2025). The effectiveness of heat prevention plans in reducing heat-related mortality across Europe. Environmental Research Letters, 20, 124071. https://doi.org/10.1088/1748-9326/ae2775
