In Gent zijn hulpverleners en het stadsbestuur positief over een proefproject dat vrouwen snel toegang tot een noodspiraal waarborgt. Het alternatief voor de noodpil wordt vaak over het hoofd gezien, hoewel het betrouwbaarder is na onbeschermde seks. Sinds de start in juni 2025 werden al meer dan 100 noodspiralen geplaatst in deelnemende ziekenhuizen, huisartsenpraktijken en het abortuscentrum.

Een noodspiraal, of koperspiraal, is de meest betrouwbare vorm van noodanticonceptie. Die voorkomt dat een mogelijk bevruchte eicel zich kan innestelen en kan tot vijf dagen na onbeschermde seks worden geplaatst. De kans op zwangerschap blijft daarna beperkt tot 0,2 tot 1 procent. Ter vergelijking: een noodpil werkt door de eisprong uit te stellen en werkt niet meer als die al heeft plaatsgevonden.

De noodspiraal biedt bovendien meerdere voordelen. Het middel is hormoonvrij en veroorzaakt dus geen hormonale bijwerkingen. Daarnaast biedt het meteen langdurige bescherming tegen zwangerschap, tot vijf à tien jaar, zonder dat verdere actie nodig is.

In de praktijk bleek het vroeger vaak moeilijk om tijdig een afspraak te krijgen voor plaatsing, binnen de noodzakelijke termijn van vijf dagen. "Anticonceptie is geen luxeproduct, het moet voor iedereen snel toegankelijk zijn", zegt Astrid De Bruycker.

Het Gentse proefproject maakt dat nu wel mogelijk via een gecoördineerde samenwerking tussen zorgverleners. Volgens de eerste evaluaties verloopt dat zonder noemenswaardige problemen op vlak van planning of capaciteit.