Organisaties die acupuncturisten vertegenwoordigen vechten de afschaffing van de Colla-wet aan voor het Grondwettelijk Hof. Volgens hen zorgt het wegvallen van een specifiek wettelijk kader voor rechtsonzekerheid en dreigt de kwaliteit en veiligheid van de beroepsuitoefening in het gedrang te komen.

Bij het Grondwettelijk Hof zijn twee vernietigingsberoepen ingesteld tegen de bepalingen waarmee de Colla-wet van 29 april 1999 betreffende de niet-conventionele praktijken werd afgeschaft. Organisaties die acupuncturisten vertegenwoordigen, samen met chiropractors, vragen de vernietiging van de artikelen 11 en 12 van de wet van 25 november 2025 houdende diverse bepalingen inzake gezondheid. Volgens hen heeft de wetgever het bestaande wettelijke kader opgeheven zonder in een alternatief te voorzien.

De beroepen, ingeschreven onder de rolnummers 8694 en 8706, werden onder meer ingediend door de Belgian Acupunctors Federation, Acupunctuur Vlaanderen en de Belgische Vereniging van Chiropractors, samen met verschillende individuele beoefenaars. Beide zaken werden inmiddels samengevoegd door het Grondwettelijk Hof.

Wettelijk kader verdween na 25 jaar
De wet van 29 april 1999 betreffende de niet-conventionele praktijken, beter bekend als de Colla-wet, werd ingevoerd op initiatief van toenmalig minister van Volksgezondheid Marcel Colla. Ze moest een wettelijk kader creëren voor vier disciplines: acupunctuur, chiropraxie, osteopathie en homeopathie. De wet voorzag onder meer in opleidingsvoorwaarden, beroepscommissies en een registratiesysteem voor beoefenaars.

Omdat de noodzakelijke uitvoeringsbesluiten nooit werden goedgekeurd, is de wet echter nooit volledig uitgevoerd. Met de wet van 25 november 2025 houdende diverse bepalingen inzake gezondheid besliste de wetgever uiteindelijk het volledige wettelijke kader af te schaffen. Enkel de bestaande registraties van homeopaten bleven behouden.

Schending van het gelijkheidsbeginsel?
Volgens de verzoekers leidt die beslissing tot een ongerechtvaardigd verschil in behandeling tussen homeopaten, die hun registratie behouden, en de andere betrokken beroepsgroepen, die elke mogelijkheid op een officiële erkenning verliezen.

Daarnaast stellen zij dat de afschaffing van de Colla-wet voor rechtsonzekerheid zorgt. Hoewel acupunctuur in België niet verboden is en onder het gemeen recht blijft vallen, bestaat er volgens hen geen specifiek wettelijk kader meer dat de opleidingsvoorwaarden, de bescherming van de beroepstitel of de voorwaarden voor de beroepsuitoefening regelt. De verzoekers voeren onder meer een schending aan van de grondwettelijke beginselen van gelijkheid en niet-discriminatie.

"Juridische grijze zone"
Sinds de afschaffing van de Colla-wet spreken verschillende organisaties van acupuncturisten over een "juridische grijze zone". In een interview met Medi-Sfeer stelden zij dat het ontbreken van een wettelijk kader noch de degelijk opgeleide beoefenaars, noch de patiënten voldoende beschermt.

De Belgische Vereniging voor Artsen-Acupuncturisten (BVAA) wijst erop dat ongeveer 2% van de Belgische bevolking een beroep doet op acupunctuur, voornamelijk voor pijnbehandeling. Volgens de vereniging legt de huidige regelgeving geen specifieke voorwaarden meer op voor de toegang tot de praktijk. Daardoor zouden ook personen zonder erkende medische of paramedische opleiding acupunctuur kunnen aanbieden. Volgens de BVAA houdt dat potentiële risico's in voor patiënten, aangezien acupunctuur een invasieve techniek is die een grondige kennis van anatomie, fysiologie en hygiëne vereist.

Ook politieke dimensie
De beroepen komen er tegen de achtergrond van een aanslepend debat tussen vertegenwoordigers van de acupunctuur en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke.

In een brief aan haar leden verwijst de BVAA naar uitspraken van de minister waarin hij suggereerde dat er onvoldoende wetenschappelijk bewijs zou zijn voor acupunctuur. De vereniging reageerde daarop met een persbericht waarin de huidige stand van de wetenschappelijke kennis wordt uiteengezet. Zij benadrukt te willen inzetten op "objectieve, evenwichtige en wetenschappelijk onderbouwde informatie" en niet op polemiek. 

In dat kader werkt de BVAA aan een wetenschappelijk dossier ter ondersteuning van een verzoek om evaluatie door het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). Dat initiatief richt zich in eerste instantie op chronische pijn en ondersteunende zorg in de oncologie. 

Daarnaast bouwt de vereniging mee aan een Europees netwerk van organisaties die een medische, wetenschappelijke en academische visie op acupunctuur delen. Daarbij wordt gewerkt aan gemeenschappelijke opleidingsnormen, kwaliteitscriteria en een wetenschappelijk onderbouwde benadering van de discipline. 

Arrest afgewacht
Het Grondwettelijk Hof zal zich nu moeten uitspreken over de vraag of de wetgever de Colla-wet mocht afschaffen op de wijze zoals bepaald in de wet van 25 november 2025, dan wel of die beslissing strijdig is met de grondwettelijke beginselen waarop de verzoekers zich beroepen.

Het arrest wordt met belangstelling afgewacht. Het zal moeten uitmaken of de wetgever het wettelijke kader voor de betrokken niet-conventionele praktijken kon afschaffen zonder in een nieuwe regeling te voorzien.