Naast zo’n 6500 individuele e-mails aan het RIZIV liggen ook de standpunten van de stakeholders over de Kaderwet en de adviezen van de Raad van State en de Gegevensbeschermingsautoriteit op tafel. Samen maken ze duidelijk hoe breed de kritiek op de Kaderwet van minister Vandenbroucke is, met de apothekers als opvallende uitzondering. Juridisch kan de minister deze signalen naast zich neerleggen, al wordt verwacht dat het ontwerp nog licht wordt bijgestuurd voor het naar het parlement gaat.

Over de inhoud van de 6.500 individuele e-mails is voorlopig niets bekend, net zo min als over de vraag of ze hoofdzakelijk van artsen en tandartsen afkomstig zijn. Het RIZIV verwerkt de reacties in een syntheserapport dat in januari wordt verwacht. Medi-Sfeer en De Specialist konden wel de formele commentaren inkijken van de stakeholders in het Verzekeringscomité.

Daarin spreken de ziekenfondsen met één stem via het Nationaal Intermutualistisch College. Ze erkennen de nood aan hervormingen, maar waarschuwen dat de gekozen aanpak het overlegmodel onder druk zet en de patiënt dreigt te treffen. Hun kernbezorgdheid is dat besparingen en structurele ingrepen via technische mechanismen alsnog worden doorgeschoven naar de patiënt: “Het is te gemakkelijk om structurele tekorten in de ziekteverzekering op te lossen door nieuwe vormen van persoonlijk aandeel te creëren. Hervormen mag nooit betekenen dat de patiënt systematisch meer betaalt.”

Daarnaast hekelen de ziekenfondsen de nieuwe begrotingsprocedure. Die dreigt het Verzekeringscomité en de Algemene Raad te reduceren tot adviesorganen achteraf, terwijl de grote lijnen vooraf door de regering worden vastgelegd. “Wie het overlegmodel uitholt, ondergraaft de enige structuur die garandeert dat hervormingen gedragen, uitvoerbaar en rechtvaardig zijn.”

Bijzonder kritisch zijn de ziekenfondsen over de invoering van richttarieven. Ze noemen de terminologie verwarrend en vrezen dat een zogenaamd tijdelijk instrument een blijver wordt. In combinatie met plafonds op ereloonsupplementen en het afschaffen van bestaande hefboommechanismen kan dit leiden tot minder, niet meer tariefzekerheid voor de patiënt.

Apothekers als uitzondering
De apothekers vormen in dit dossier een duidelijke uitzondering. De APB schaart zich expliciet achter de Kaderwet. “Voor de apotheeksector is deze hervormingswet aanvaardbaar omdat ze vertrekt van een systeem dat vandaag al honderd procent geconventioneerd en financieel toegankelijk is, op voorwaarde dat die basis intact blijft.” De apothekersbond vraagt expliciet dat de bestaande organisatie van het derdebetalerssysteem behouden blijft, omdat die essentieel is om de toegankelijkheid van farmaceutische zorg te blijven garanderen.

Ziekenhuizen waarschuwen voor ontwrichting
Ook de ziekenhuisfederaties plaatsen zware kanttekeningen. Zorgnet-Icuro bekijkt de Kaderwet als één element binnen een veel bredere hervorming van het zorglandschap. Ze steunen de nood aan verandering, maar waarschuwen dat deelmaatregelen zonder samenhang het systeem kunnen destabiliseren. “Ereloonsupplementen afbouwen kan alleen als ziekenhuizen correct en transparant gefinancierd worden voor de opdrachten die de overheid hen oplegt.”

Zonder kostendekkende financiering dreigt kwaliteitszorg volgens hen een lege belofte te worden. Zorgnet-Icuro wijst ook op de ongelijke behandeling tussen erkende ziekenhuizen en privépraktijken buiten het zorglandschap, waar kwaliteitsnormen en toezicht minder strikt zijn.

Santhea, de Franstalige ziekenhuisfederatie, benadrukt dat vandaag een aanzienlijk deel van de ereloonsupplementen wordt ingezet voor werking, innovatie en infrastructuur. Zolang de hervorming van de nomenclatuur en de ziekenhuisfinanciering niet concreet en budgettair onderbouwd is, noemt zij een plafonnering van supplementen gevaarlijk. “Zonder zekerheid over een correcte financiering van de reële zorgkosten is het beperken van ereloonsupplementen geen hervorming, maar een financiële sprong in het duister.”

Unessa sluit zich daarbij aan en pleit voor een overgangsperiode met een shadowing-fase waarin nieuwe financieringsmechanismen eerst kunnen worden getest, zonder het bestaande systeem meteen af te breken.

Artsensyndicaten blijven op ramkoers
De artsen namen positie in via hun representatieve syndicaten BVAS en Kartel, die eerder al uitvoerig in Medi-Sfeer en De Specialist aan bod kwamen. Zij spreken van een ernstige bedreiging voor het gezondheidsoverleg, hekelen de verregaande overheidsinterferentie en waarschuwen voor automatische sanctiemechanismen wanneer geen akkoord tot stand komt. Vooral de mogelijkheid tot opschorting van het RIZIV-nummer blijft voor hen onaanvaardbaar.

Zowel de Raad van State als de Gegevensbeschermingsautoriteit formuleerden al heel fundamentele opmerkingen bij het ontwerp van Kaderwet. De Raad van State waarschuwt voor een gebrek aan proportionaliteit, terwijl de Gegevensbeschermingsautoriteit ernstige vragen stelt bij de omgang met gevoelige gezondheidsdata en de publicatie van RIZIV-schorsingen. Ook juridisch is de Kaderwet dus nog allesbehalve uitgeklaard.

De 6.500 individuele e-mails worden door het RIZIV gebundeld in een syntheserapport dat in januari wordt verwacht. Samen met de formele standpunten van de stakeholders in het Verzekeringscomité en de adviezen van de Raad van State en de Gegevensbeschermingsautoriteit vormen ze ongetwijfeld een kritisch geheel dat het draagvlak voor de Kaderwet ernstig onder druk zet.

Intussen groeit het ongemakkelijke gevoel dat duizenden reacties vooral werden geregistreerd, maar nauwelijks richting zullen geven aan het beleid.