Twintig jaar Domus Medica: van stem in het debat tot motor van de eerste lijn

Twintig jaar geleden begon Domus Medica als een vereniging van geëngageerde huisartsen met één duidelijke ambitie: de positie van de huisarts versterken. Vandaag is de organisatie uitgegroeid tot een vaste waarde in het beleid en een stevig ankerpunt voor huisartsenpraktijken. Tijdens de jaarstarter 2026 blikten voorzitter dr. Maaike Van Overloop en directeur Filip Stroobants terug op twee decennia groei. Hun boodschap was helder: dit is geen moment van nostalgie, maar van richting en daadkracht.

Voor dr. Maaike Van Overloop voelde het jubileum als een herkenbaar moment. “Tien jaar geleden stond ik hier ook, sprekend over een kantelmoment, een nieuw elan voor de huisartsgeneeskunde.” Toen was er optimisme. Intussen kreeg de eerste lijn een gezondheidscrisis te verwerken die niemand had voorzien.

“Niet alleen stonden we echt letterlijk op de eerste rij om de stroom op te vangen en het tij te keren, we hadden ook geen tijd of ruimte over om te bouwen aan wat er echt toe doet.” De druk op praktijken nam toe. Administratieve lasten, patiënten zonder vaste huisarts, wachttijden en een groeiende complexiteit van zorgvragen bepaalden het dagelijkse werk.

Toch ziet Van Overloop geen verzwakte beroepsgroep. Integendeel: “De huisartsgeneeskunde van vandaag is sterker dan ooit. Complexer en uitdagender, maar ook veel boeiender dan 20 jaar geleden.”

Volgens haar zit die kracht in wat huisartsen verbindt: nabijheid, betrokkenheid en de overtuiging dat iedereen recht heeft op toegankelijke, kwaliteitsvolle en betaalbare eerstelijnszorg. Twintig jaar Domus Medica betekent dan ook twintig jaar samen bouwen aan een gemeenschap én aan een stem. “Wij hebben samen de stem van de huisartsen versterkt en altijd vastgehouden aan wat ons verbindt.”

Van bezieling naar professionele structuur
Waar Van Overloop de nadruk legde op de inhoudelijke en maatschappelijke opdracht van de huisarts, schetste directeur Filip Stroobants de institutionele evolutie van Domus Medica. “Wat startte als een kleine beroepsvereniging is vandaag een organisatie die stevig staat: dicht bij de huisartsenpraktijk, aanwezig in het zorgdebat en verankerd in de eerste lijn.”

De groei verliep niet lineair. De zorg veranderde, de verwachtingen van leden veranderden en de context werd complexer. Domus Medica koos ervoor om bewust te professionaliseren. Expertise, data, communicatie en dienstverlening werden uitgebouwd zonder de band met het werkveld te verliezen. “Vandaag staan we hier als een moderne, goed geleide organisatie met duidelijke richting.”

2025 noemt Stroobants geen overgangsjaar, maar een fundamentenjaar. Er werd gewerkt aan een duidelijke visie op niet-planbare zorg, aan rolafbakening binnen praktijken en kringen en aan kwaliteitsversterking via richtlijnen, onder meer rond hartfalen. Tegelijk werd intern geïnvesteerd in rolduidelijkheid, snellere besluitvorming en betere informatiedoorstroming. Zijn ambitie vat hij kernachtig samen: “Het is de stap van complexiteit naar helderheid, van eindeloos afstemmen naar effectief handelen. Minder blabla, meer boemboem.”

Mee aan tafel, mee bouwen
De afgelopen jaren beperkte Domus Medica zich niet tot reageren op beleid. De organisatie schoof mee aan tafel en dacht mee na over de toekomst van de eerstelijnszorg. Van Overloop verwijst naar Zorgmodel 2020 als een kantelpunt. “We hebben met Zorgmodel 2020 mee vormgegeven aan de toekomst van de huisartsgeneeskunde in dit land.”

Die visie vertaalde zich uiteindelijk in gezondheidszorgdoelstellingen waarin de versterking van de eerste lijn expliciet wordt benoemd. Met het visiedocument Huisarts 2030 kreeg dat toekomstbeeld een concreet kader. “Het is geen abstract manifest, maar een strategisch kompas dat de collectieve stem van huisartsen weerspiegelt.”

Ook in het overleg met ziekenfondsen en binnen de Alliantie Artsenbelang – Domus Medica wordt volgens haar bewust gekozen voor constructief engagement. “We zitten mee aan tafel, we spreken mee, maar vooral, we bouwen mee.” Dat traject verloopt niet zonder frictie, maar volgens Van Overloop is het de enige weg vooruit. Resultaten vragen volgehouden aanwezigheid en inhoudelijke onderbouwing.

Van noodzaak naar kracht
Filip Stroobants ziet in het jubileumjaar geen eindpunt, maar een hefboom. Waar de eerste jaren vooral werden gedreven door noodzaak, is er vandaag een andere dynamiek. “Twintig jaar geleden ontstond Domus Medica uit een duidelijke nood en een grote ambitie. Vandaag bestaan we niet langer vanuit noodzaak, maar vanuit kracht.”

De komende jaren, 2026 en 2027, staan volgens hem in het teken van verdiepen en versnellen. De strategische keuzes die de voorbije jaren werden voorbereid, moeten nu tastbare impact opleveren voor praktijken en kringen. Dat betekent investeren in leiderschap, talentontwikkeling en financiële autonomie, maar altijd met één focus: de huisarts en de praktijk staan centraal.

Van Overloop sloot haar toespraak af met een verwijzing naar de eed van Hippocrates. Niet uit symboliek, maar als herinnering aan de kern van het beroep. “Het is precies die evenwichtsoefening tussen nabijheid en verantwoordelijkheid die de huisartsgeneeskunde zo sterk maakt.”

Twintig jaar Domus Medica is daarmee meer dan een jubileum. Het is het verhaal van een beroepsvereniging die uitgroeide tot structurele motor van de eerste lijn. Een organisatie die haar leden niet alleen vertegenwoordigt, maar versterkt. En een beroepsgroep die, ondanks druk en onzekerheid, blijft kiezen voor engagement.

Of zoals Stroobants het vooruitblikkend formuleerde: “Op naar de volgende 20 jaar Domus Medica.”

U wil op dit artikel reageren ?

Toegang tot alle functionaliteiten is gereserveerd voor professionele zorgverleners.

Indien u een professionele zorgverlener bent, dient u zich aan te melden of u gratis te registreren om volledige toegang te krijgen tot deze inhoud.
Bent u journalist of wenst u ons te informeren, schrijf ons dan op redactie@rmnet.be.

Laatste reacties

  • Bavo Van Damme

    12 februari 2026

    Domus Medica is niet zomaar uit het niets ontstaan! De stevige basis ervan werd al veel eerder gelegd via de WVVH. De rol hiervan kan men onmogelijk wegdenken!
    Dr. B. Van Damme