Sinds begin dit jaar staat voormalig coronacommissaris en kabinetschef van Maggie De Block Pedro Facon (44) officieel aan het hoofd van het Riziv. Aanleiding voor de algemene pers voor diverse interviews afgelopen weekend. Daarin ook uit hij interessante uitspraken over de artsen en ons gezondheidssysteem. 

Zowel De Tijd als De Standaard interviewden de Riziv-topman. Bij De Tijd vanuit de invalshoek van op til zijnde hervormingen. De Standaard vertrekt met de vraag hoe Facon langdurig zieken strenger wil aanpakken, daar waar hij zelf nog niet zo lang geleden ten prooi viel aan een burn-out. Zelf zegt hij daarover: “Ik vond het niet zo belangrijk om dat zo te benoemen. Wel had ik een aantal symptomen van burn-out: ik kampte vooral met oververmoeidheid, slecht slapen, zelfs insomnia, en had ook angstaanvallen.” Hij kwam sterker terug uit deze persoonlijke crisis met de les: “In veel gevallen komt het goed.”

Welke plannen zet hij voorop?

Wat de rol en de verantwoordelijkheid van artsen betreft inzake langdurig zieken wil Pedro Facon met het Riziv monitoren hoeveel huisartsen voorschrijven en hoe lang ze mensen thuis schrijven. Inzake het conventiesysteem stelt hij vast dat de overheid altijd probeerde om artsen te overtuigen om zich te conventioneren, “maar dat wordt steeds moeilijker. Deels is de zorg met twee snelheden er al: in private praktijken word je vaak sneller ­geholpen dan in het ziekenhuis. Dat is niet het model waar ik naartoe wil. Het is onze opdracht om het akkoord aantrekkelijk te maken, zodat zoveel mogelijk zorgverstrekkers zich conventioneren.” Alhoewel: “Zorgverstrekkers vinden de tarieven te laag om een voldoende goede service te kunnen bieden”, stelt hij vast. ““Bij sommige zorg is dat terecht, maar andere tarieven zijn dan weer overgewaardeerd.”

Hij toont zich een voorstander van de nomenclatuurhervorming, “maar je moet er als arts wel mee aan tafel zitten.” In het recente tarievenakkoord zit volgens hem voldoende eten en drinken voor artsen.

Overconsumptie, misbruik en doelmatigheid zorg

Facon rekent écht op de zorgverstrekkers en de ziekenfondsen om de misbruiken en de overconsumptie aan te pakken. Anders zal het budget almaar vaker worden overschreden “en zullen we moeten ingrijpen zoals dat met de telefonische consultaties is gebeurd. We hebben de ­terugbetaling daarvan moeten stoppen, omdat er te veel misbruiken waren. Terwijl zulke consultaties wel een onderdeel ­kunnen zijn van een moderne zorg.”

Enkele gevallen van overconsumptie benoemt hij rechtuit: het gebruik van antidepressiva, cholesterol- en maagzuurremmers, te veel scans en te veel heup- en knieprotheses. Die gevallen hangen ook samen met het ziekenhuissysteem dat dringend aan hervorming toe is. “Jaren ­geleden is al een wet goedgekeurd die ­ertoe moest leiden dat ziekenhuizen binnen ­regio’s zouden samenwerken. Dat heeft hier en daar tot een betere samenwerking en zelfs fusies geleid, maar het heeft nog niet voor de transformatie gezorgd waarop we ­hadden gehoopt. Misschien hadden we destijds met een hardere deadline moeten werken, maar de uiteindelijke wet was een compromis.”

Hervorming zorgsysteem

Facon wijst erop dat al heel lang wordt gezegd dat er te veel materniteiten en spoeddiensten zijn, maar dat er op dat vlak te weinig verandert. Dat is ook het geval voor de concentratie van complexe zorg. “Maar wat zie je? We belanden in ellenlange discussies met het terrein, dat soms niet bereid is om het organisatiemodel in vraag te stellen. Laat me heel duidelijk zijn: als je niet verandert, dan verdwijn je.”

Hij verwijst daarbij naar het recente rapport van de expertgroep.die beklemtoont dat een derde van onze 180 ziekenhuissites zich moet omvormen. Doen we niets, dan staat ons solidaire model van ziekteverzekering volgens hem op het spel.

De laatste die stevig hervormde, was Jean-Luc Dehaene (CD&V). “Hij stuurde heel sterk, maar hij kon dat ook maar doen omdat hij een zak geld ter beschikking stelde. Bovendien is het vandaag moeilijker dan vroeger: partijen zijn kleiner en de bevoegdheden zijn meer versnipperd.” Hij is ervan overtuigd dat de overheid de normen zal moeten aanpassen. “Door de bevoegdheidsverdeling kunnen de federale overheid en de deelstaten zo’n beslissing echter alleen in samenspraak nemen. Dat zal moed vergen.”

Financiering

De Riziv-topman verdedigt de groeinorm die niet is ingevoerd om de stijging van de uitgaven te garanderen, wel om de uitgaven onder controle te houden. In vergelijking met het buitenland is onze gezondheidszorg niet ruim bedeeld, meent hij: ons land zit net onder het OESO-gemiddelde. “Op het einde van de legislatuur zal die groeinorm 2,5% boven op de inflatie bedragen. Dat is meer dan de economische groei, maar minder dan wat volgens het Planbureau nodig is om het huidige systeem te kunnen blijven financieren.” Maar voor zorgverleners staat de zekerheid dat de zorg voldoende wordt gefinancierd, onder druk.

Dat almaar innovatievere geneesmiddelen de farmabudgetten onder druk zetten, is volgens hem gecounterd omdat vastligt dat die budgetten maximaal 17,3% van de toegelaten uitgaven in de zorg mogen bedragen

Overleg

“Het Riziv heeft overleg in zijn DNA en dat willen we absoluut behouden”, klinkt het stellig. “Maar dan moeten de partners wel bereid zijn om mee bij te sturen om binnen de beschikbare budgetten te ­blijven. Een overlegmodel is er niet enkel om het extra geld te verdelen, maar ook om in vraag te stellen wat er bestaat.”

Wat dat overleg betreft, is zijn boodschap naar de artsen zo klaar als een klontje: “Er is ontzettend veel voorbereidend werk gebeurd en dit jaar begint het overleg met de artsen. Ik begrijp hun zorgen, maar je kunt geen invloed op die hervorming hebben door aan de kant te gaan staan” Hij pleit ervoor om “gezamenlijk aan ons lot te werken in plaats van het alleen aan de politiek over te laten. Je moet elkaar in het midden durven te vinden. Als dat niet lukt, zo heeft de minister alvast duidelijk gemaakt, zal hij in de regering zijn verantwoordelijkheid nemen”, luidt nogmaals de waarschuwing.

Van tal van artsen en personaliteiten in de zorg kreeg Pedro Facon op sociale media gelukwensen bij zijn benoeming, maar zoals steeds bij deze en andere aangekondigde hervormingen: the proof of the pudding is in the eating.

> Pedro Facon wordt administrateur-generaal van het Riziv