De spreiding van de wachtposten voor huisartsen in België vertoont grote regionale verschillen, aldus parlementslid Nawal Farih, die zich hierover zorgen maakt in de Kamer: “Momenteel telt Limburg slechts zeven wachtposten die 's nachts dienst doen, tegenover dertien in Antwerpen, elf in Oost-Vlaanderen en negen in West-Vlaanderen.”

En in Wallonië? En in Brussel? Samen met zijn administratie heeft federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke een volledig overzicht van de situatie opgesteld (zie de gedetailleerde cijfers in de onderstaande tabellen): "Er zijn 105 fysieke wachtposten die het Belgische grondgebied bedienen. Wanneer een financieringsaanvraag voor een wachtpost bij het Riziv wordt ingediend, worden de openingsuren meegedeeld en die veranderen daarna vrijwel nooit meer. Bovendien moet worden opgemerkt dat in Vlaanderen de meeste wachtposten in het weekend fulltime open zijn, terwijl in Wallonië veel wachtposten alleen overdag open zijn en 's nachts een mobiele wachtdienst hebben."

Concreet zijn dit de cijfers (volledige tabel hieronder): voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 7 (aantal wachtposten), 2.312 (weekendwacht: aantal contacten tijdens de nacht (23.00 tot 8.00 uur)) en 2.369 (weekwacht: aantal contacten tijdens de nacht), voor Waals-Brabant 4; 839; 0, voor Luxemburg 6; 1.847; 1.168, voor Henegouwen 13; 3.333; 1.726 voor de provincie Namen, 4; 2.797; 2.156, voor de provincie Luik 17; 1.529; 1.047, voor West-Vlaanderen 11; 11.161; 5.353 voor Oost-Vlaanderen 12; 13.305; 4.364 voor de provincie Antwerpen 15; 17.349; 7.054 voor Vlaams-Brabant 8; 7.896; 3.406 en voor Limburg 8;

10.479; 4.486.

Weekdienst of weekenddienst
Hoewel het Riziv beschikt over het aantal contacten tijdens de nacht (van 23 uur tot 8 uur de volgende dag), "is er geen uitsplitsing per leeftijdscategorie, omdat er geen gegevens over de patiënten beschikbaar zijn. Voor 2024 is de verdeling van het aantal contacten tijdens de nacht waarin de huisartsenposten werden gecontacteerd als volgt, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen weekendwacht en weekwacht: weekendwacht (72.847 contacten) en weekwacht (33.129 contacten). Dit onderscheid is gerechtvaardigd omdat de weekwacht op vrijwillige basis wordt georganiseerd. Alleen de activiteitsgegevens voor 2024 zijn vrijwel volledig (2 wachtposten hebben geen informatie verstrekt). Er moet rekening mee worden gehouden dat niet alle huisartsenposten 's nachts open zijn. Sommige fysieke wachtposten vormen één geheel: voor deze wachtpostorganisaties hebben de gegevens betrekking op alle wachtposten", voegt de minister toe.

Ter herinnering: er wordt een onderscheid gemaakt tussen weekendwacht (van vrijdagavond 18 uur tot maandagochtend 8 uur) en weekwacht (van maandag tot en met donderdag van 18.00 uur tot 8.00 uur de volgende dag). De weekdienst wordt op vrijwillige basis georganiseerd, eventueel in samenwerking tussen meerdere wachtposten, waarvan ten minste één wachtpost de weekdienst fulltime (van 18.00 uur tot 8.00 uur) verzorgt en de andere wachtpost(en) (en) deeltijdse weekdiensten (van 18.00 uur tot 23.00 uur). De betrokken wachtposten beslissen hierover zelf en het hele grondgebied wordt 's nachts bediend door de wachtpost die open is.

Wie zijn de beschikbare artsen?
Wat de beschikbaarheid betreft, is minister van Vooruit duidelijk: “We werken samen met de verenigingen van huisartsen om de cijfers over het aantal huisartsen te verbeteren en een beter overzicht te krijgen van hun daadwerkelijke beschikbaarheid. We weten dat de huidige cijfers niet altijd overeenkomen met de werkelijkheid, omdat de gegevens over de werkplek en de woonplaats bijvoorbeeld niet altijd correct zijn. De gegevens moeten dus met de nodige voorzichtigheid worden bekeken.”

De kwestie van de auto's: één of twee?
Elke huisartsenpost beschikt over ten minste één mobiele dienst voor huisbezoeken tijdens de openingstijden van de post. Afhankelijk van de behoeften kan een tweede auto voor huisbezoeken door het Riziv worden gefinancierd tijdens de uren van de dag in het weekend: de wachtdienst moet aantonen dat hij gedurende een periode van 12 uur (bijvoorbeeld van 8 tot 20 uur) gemiddeld meer dan 20 huisbezoeken moet afleggen of dat het werkgebied van de wachtdienst meer dan 600 km² beslaat. De aanvullende financiering van een tweede auto met chauffeur is gekoppeld aan een evaluatie van het gebruik van de eerste en tweede auto over een periode van ten minste zes maanden. De kring(en) van huisartsen beslissen over de organisatie van de wachtdienst.

Opgemerkt moet worden dat het op basis van de momenteel beschikbare gegevens niet mogelijk is om te bepalen welk percentage van de patiënten zich zonder dringende reden meldt...