Zelfstandige artsen en privéklinieken in Frankrijk begonnen een nationale staking die tien dagen zal duren. Dat uit protest tegen verschillende maatregelen in de wet op de financiering van de sociale zekerheid (LFSS) voor 2026 die half december definitief is geïntroduceerd. Dat melden meerdere Franse media op basis van berichten van AFP.

De Franse minister van Volksgezondheid, Stéphanie Rist, geeft aan dat er “indien nodig” beslist kan worden tot verplichte minimale dienstverlening om de zorgcontinuïteit te waarborgen. Er volgt alvast een symbolische ballingschap van 2.000 Franse artsen in Brussel op 11 januari.

Alle beroepsorganisaties die zelfstandige artsen vertegenwoordigen, studentenvakbonden en organisaties van jonge artsen vormen een gemeenschappelijk front. Volgens de Confédération des syndicats médicaux français (CSMF) heeft ongeveer 85% van haar leden aangekondigd te gaan staken. Frank Devulder, CSMF-voorzitter, meldt reacties uit het veld die hij “indrukwekkend” noemt. Hij meent dat “de beweging op grote schaal zal worden gevolgd”, en dat hij “dit in 30 jaar niet heeft gezien”.

Voor de huisartsen zette Jeunes Médecins Île-de-France een platform op waar artsen zich als stakers kunnen aanmelden, aangezien er “geen openbaar instrument” is om hen te registreren. Volgens cijfers in de Franse pers hebben zich al meer dan 14.500 artsen aangemeld. De wijze van deelname verschilt per arts: sommigen sluiten hun praktijk volledig, anderen beperken zich tot spoedgevallen of kiezen voor een “administratieve staking”, waarbij ze bijvoorbeeld weigeren om bepaalde data door te geven aan de ziektekostenverzekering.

Omstreden maatregelen
De vakbonden hekelen verschillende bepalingen van de LFSS 2026 die op 16 december is ingevoerd. Meer in het algemeen het beleid dat volgens hen de ‘vrijheid van beroepsuitoefening’ in gevaar brengt. Tot de klachten behoren een te laag budget in het licht van de toenemende behoeften, een strengere controle op ziekteverzuimverklaringen en mechanismen die de overheid in staat stellen om ”autoritair” de tarieven voor sommige handelingen te verlagen, waarbij de sociale dialoog wordt ”omzeild”.

De beroepsorganisaties uiten ook hun bezorgdheid over wetsvoorstellen die het parlement momenteel behandelt en die de vrijheid van vestiging van artsen willen beperken. Zes vakbonden stellen dan ook dat “nog nooit een regering in zo'n korte tijd zoveel aanvallen op de vrije geneeskunde uitvoerde”.

Sterk verminderde activiteit in privéklinieken
De mobilisatie treft ook privéklinieken. De activiteit in de operatiekamers is sinds het begin van de beweging verminderd en moet vanaf 10 januari, de dag van een nationale betoging in Parijs, worden stopgezet. Lamine Gharbi, voorzitter van de Fédération de l'hospitalisation privée (FHP), schat dat “van 10 tot 14 januari 80% van de operatiekamers” stil kan liggen.

De FHP geeft aan de mobilisatie te “steunen en zich erbij aan te sluiten” en veroordeelt de aangekondigde bevriezing van de opnametarieven, ondanks de inflatie. Volgens de vakbonden “zullen patiënten die al in het ziekenhuis liggen, behandeld blijven worden”, maar worden mensen die zich bij de Spoed of de kraamafdeling melden, “behalve in levensbedreigende gevallen”, “overgebracht naar het openbare ziekenhuis”.

Opvorderingen van de minister

Gevraagd naar de zorgvoorziening tijdens de staking, verklaart de Franse minister van Volksgezondheid, Stéphanie Rist, dat zij “sinds enkele dagen” maatregelen nam “om de zorgcontinuïteit te organiseren met de regionale gezondheidsinstanties, de instellingen en de beroepsbeoefenaars zelf, zodat onze medeburgers tijdens deze mobilisatie niet in gevaar komen”. En dat “er indien nodig ook een beroep kan worden gedaan op opvorderingen”. Ze zal haar “verantwoordelijkheid nemen om ervoor te zorgen dat onze medeburgers kunnen worden behandeld, met respect voor het stakingsrecht van professionals.”

De minister wees ook op een “exponentiële toename” van de honoraria de afgelopen jaren. Ze meent dat, “ook al betreft het misbruik slechts een minderheid van de artsen”, de situatie niet kan blijven zoals ze is, omdat patiënten om financiële redenen afzien van zorg. In de pers zegt Stéphanie Rist dat ze “de dialoog wil hervatten” en belooft ze met de artsen “een project over de vergoedingswijzen” op te starten. Ze hamert erop dat sommige omstreden maatregelen zijn geschrapt, zoals de invoering van een boete voor artsen die het gedeelde medisch dossier (DMP) niet invullen, een maatregel die door de Constitutionele Raad is afgekeurd, en belooft dat de medische tarieven niet zonder onderhandelingen zullen worden verlaagd. De vakbonden vinden deze maatregelen “onvoldoende” en zeggen te wachten op “daden”. Ze hekelen de herhaalde ‘aanvallen’ op de vrije geneeskunde. “Nooit eerder heeft een regering in zo'n korte tijd zoveel aanvallen op de vrije geneeskunde uitgevoerd.”

Symbolische ballingschap van Franse artsen in Brussel

Een van de aangekondigde acties is een symbolische “ballingschap” in Brussel, gepland van 11 tot 14 januari, op initiatief van onder meer de vakbond Avenir Spé. Objectief: “De gevolgen van een uittocht van artsen naar het buitenland aantonen”. Philippe Cuq, medevoorzitter van de vakbond, geeft aan dat meer dan 2.000 artsen zich inschreven om deel te nemen aan deze reis, waarbij busvervoer en hotelkamers zijn gereserveerd. Hun terugkeer is aangekondigd tegen 14 januari. Deze actie betreft voornamelijk chirurgen, anesthesisten-reanimatoren en gynaecologen-verloskundigen. Ze maakt deel uit van de mobilisatiestrategie die de vakbonden tijdens de stakingsperiode hebben opgezet.

Oproep van de BUG

De Belgische Unie van Gezondheidswerkers (BUG) riep haar leden op om ten minste 100 personen te mobiliseren voor een gezamenlijke actie met de Franse collega's die in het kader van hun reis in Brussel aanwezig zijn. Het initiatief is bedoeld om de uitwisseling tussen Belgische en Franse artsen te bevorderen, zonder dat de precieze modaliteiten van deze actie al zijn uitgewerkt.