In 2024 behoorden 6.077 Belgische huisartsen van 65 jaar of ouder tot de 18.749 artsen die bevoegd waren om hun beroep uit te oefenen, ofwel 32,4%, wat neerkomt op een op de drie. Over de hele medische beroepsgroep, alle specialismen samen, bedraagt het aandeel 26,4% (14.794 artsen op 56.001), een lichte daling ten opzichte van de piek van 29,4% die eind 2022 werd geregistreerd dankzij de aanhoudende instroom van jonge afgestudeerden. In Vlaanderen telt het RIZIV 5.597 voltijdsequivalenten aan actieve huisartsen. In 2023 is hun aantal met 288 gestegen ten opzichte van het voorgaande jaar – de sterkste stijging in tien jaar tijd. Maar 18% van de artsen is 65 jaar of ouder, en de inspanningen blijven ontoereikend: er zouden 400 tot 500 nieuwe huisartsen per jaar nodig zijn om het structurele tekort op te vullen.

Op nationaal niveau bedroeg het aandeel actieve artsen van 55 jaar en ouder in 2020 43,3% volgens de OESO-gegevens die door het KCE zijn overgenomen. Alleen al voor huisartsen registreert het KCE in 2021 een aandeel van 44,6% huisartsen van 55 jaar en ouder. Uitgedrukt in voltijdsequivalenten (VTE) bedraagt dit aandeel 38,6%, met een aanhoudend regionaal verschil: 41,7% in de Franse Gemeenschap tegenover 36,3% in de Vlaamse Gemeenschap.

België blijft in de achterste regionen van Europa: met 43,3% artsen van 55 jaar en ouder in 2020, ligt het boven het gemiddelde van de EU-14 (35,1%) en de EU-27 (37,4%).

Het RIZIV-rapport 2024, gepubliceerd in 2026, over huisartsen (Health Professionals Report) bevestigt dezelfde trend in VTE: 18% van de totale activiteit van de huisartsen wordt verzorgd door artsen van 65 jaar en ouder, tegenover 9% in 2013, wat neerkomt op een verdubbeling in tien jaar tijd. De gemiddelde leeftijd van de huisartsen is daarentegen aanzienlijk gedaald: het is gedaald van 52,1 naar 47,6 jaar aan Franstalige kant (in VTE), en van 50,8 naar 47,9 jaar aan Nederlandstalige kant. Deze verjonging in VTE bevestigt dat jonge artsen, ook al maken ze een groeiend deel van het personeelsbestand uit, gemiddeld minder uren werken dan hun oudere collega's.

Deze relatieve verjonging is te danken aan de instroom van nieuwe generaties artsen. Het aandeel afgestudeerden dat voor de huisartsgeneeskunde kiest, is gestegen van 26,3% in 2011 naar 38,3% in 2021, met een sterker effect aan Franstalige kant (40,7%) dan aan Nederlandstalige kant (35,9%). Maar een deel van deze jonge artsen verlaat de curatieve zorg binnen tien jaar na hun afstuderen, en de nieuwe generatie werkt gemiddeld minder VTE dan hun oudere collega's.

Hoewel het aantal actieve huisartsen volgens de prognoses van de Planningscommissie tussen 2021 en 2026 met 4,3% zou moeten toenemen, zou het aantal actieve VTE's in dezelfde periode daarentegen met 7,6% moeten dalen.

In Vlaanderen daalt de gemiddelde leeftijd
Het RIZIV-rapport 2024 biedt het meest nauwkeurige beeld dat voor Vlaanderen beschikbaar is. Met 5.597 voltijdsequivalenten telt de regio meer actieve huisartsen dan in Wallonië (3.086 VTE) en Brussel (931 VTE) samen. De gemiddelde leeftijd van de Nederlandstalige huisartsen is gedaald van 50,8 naar 47,9 jaar (in VTE) — een reële verjonging, die het KCE met name toeschrijft aan een toename van het aandeel pas afgestudeerden dat voor de huisartsgeneeskunde kiest (35,9% in 2021 tegenover 26,3% in 2011).

Deze verjonging neemt echter niet de druk op de vervangingen weg. Met 18% huisartsen van 65 jaar en ouder in VTE blijft het te verwachten aantal vertrekken aanzienlijk. De 288 netto-instroom die in 2023 werd geregistreerd, is het dubbele van het tienjarig gemiddelde — maar blijft de helft lager dan de drempel van 400 tot 500 nieuwe vestigingen per jaar die professor Devroey noodzakelijk acht om de situatie te stabiliseren.

Het probleem is dat de geografische spreiding ongelijk blijft. De provincie Antwerpen vertoont de laagste dichtheid: 7,76 VTE per 10.000 inwoners, gevolgd door Vlaams-Brabant (7,79) — beide onder het nationale gemiddelde (8,35). Limburg is de best bedeelde Vlaamse provincie, met 9,37 VTE per 10.000 inwoners.