Apothekers zullen vanaf 1 januari 2026 antibiotica niet langer in standaardverpakkingen afleveren, maar exact het aantal pillen of capsules dat de arts voorschrijft. Voor die extra handelingen is een vergoeding van 3,3 miljoen euro voorzien, gefinancierd uit de besparingen op antibiotica zelf. Voor de voorschrijvende artsen is geen compensatie voorzien.
Dat blijkt uit de nota ‘Gezondheidszorgbegroting 2026’, die op 20 oktober werd goedgekeurd door de Algemene Raad van het RIZIV. De maatregel maakt deel uit van het federaal actieplan tegen antimicrobiële resistentie. Het doel is verspilling en zelfmedicatie tegengaan door enkel het strikt noodzakelijke aantal pillen af te leveren.
In de begrotingsnota staat: “Voor alle antibiotica wordt er een honorarium per behandeling van 1 maand of minder voorzien (ongeacht de duur van de behandeling), in plaats van het basishonorarium per verpakking. Dit honorarium financiert de farmaceutische zorg en wordt vastgelegd op het bedrag van het basishonorarium dat nu per verpakking wordt toegekend (5,20 euro excl. BTW).”
Let wel: de vergoeding geldt enkel wanneer een aangepaste hoeveelheid moet worden afgeleverd, in situaties waarin bestaande verpakkingen niet volstaan. Dit zou het geval zijn in naar schatting 25% van de afleveringen. In die gevallen krijgen apothekers een extra vergoeding voor het uittellen, herverpakken en etiketteren, bovenop de standaardtarifering per eenheid.
KB’s in voorbereiding
Minister Vandenbroucke verklaarde eerder in de Kamer dat "de noodzakelijke koninklijke besluiten voor het afleveren van medicatie per eenheid op dit moment worden voorbereid." De geplande inwerkingtreding op 1 januari 2026 vereist dus nog uitvoering via KB’s. Dat werk is momenteel volop aan de gang.
De extra vergoeding voor apothekers – het zogeheten honorarium per behandeling – wordt gefinancierd binnen het bestaande geneesmiddelenbudget. Dat kan volgens het Rekenhof, omdat het nieuwe afleversysteem tegelijk een aanzienlijke besparing mogelijk maakt.
Als artsen het juiste aantal pillen voorschrijven en apothekers dat ook effectief afleveren, dan kan de maatregel volgens het Rekenhof tot 17,3 miljoen euro minder kosten voor de ziekteverzekering opleveren, en tot 4,1 miljoen euro besparing voor de patiënten.
De maatregel geldt in eerste instantie voor orale antibiotica in de ambulante zorg en bij acute behandelingen. Artsen zullen het exacte aantal eenheden moeten voorschrijven. Apothekers leveren die hoeveelheid af, in plaats van een volledige doos. Die werkwijze wordt nu al toegepast in woonzorgcentra, maar is nieuw in de openbare apotheek.
Het regeerakkoord 2025–2029 kondigt aan dat ook benzodiazepines en opioïden op termijn op een gelijkaardige manier zullen worden aangepakt. Maar dat lijkt zeker nog niet voor morgen. Eerst zal de invoering bij antibiotica worden geëvalueerd.
Repercussies voor artsen
Volgens dr. Jos Vanhoof, voorzitter van Recip-e, zullen ook artsen de impact van de maatregel ondervinden. “Onze software is gericht op het voorschrijven van geneesmiddelen per verpakking. Op het elektronisch voorschrift kunnen we wel de dagelijkse dosering en behandelingsduur noteren, maar een weekschema opstellen kost extra tijd. In tegenstelling tot andere zorgverleners worden wij daar niet voor vergoed.”
Navraag bij verschillende softwareleveranciers leert dat de meeste medische software klaar is om voorschriften per eenheid mogelijk te maken.
Lees ook : Antibiotica: oproep aan huisartsen om deel te nemen aan pilootstudie (Riziv)
